AI is inmiddels op allerlei manieren onderdeel van ons dagelijkse werk. We gebruiken het om te creëren, te bouwen, informatie te verwerken en processen slimmer in te richten. Maar één van de simpelste toepassing, is ook gelijk een hele effectieve: we praten ermee.
Of beter gezegd: we zetten AI in als sparringspartner.
Sparren deden we natuurlijk allang
Samen brainstormen is altijd een belangrijk onderdeel geweest van ons ontwerpproces. Een onderwijskundige die een idee voorlegt aan een andere onderwijskundige. Een developer die vanuit de techniek naar een leeroplossing kijkt. Of een collega die juist wat verder van een project afstaat en daardoor ineens die ene vraag stelt waar je zelf nog niet aan had gedacht.
Dat is niet veranderd door de komst van AI.
Wat wél is veranderd, is dat er een extra creatieve collega is bijgekomen. Onze onderwijskundigen gebruiken AI-taalmodellen zoals ChatGPT steeds vaker om tijdens het ontwerpen ideeën te verkennen, alternatieven te bedenken of een bestaand concept kritisch tegen het licht te houden.
Daarbij begint het gesprek niet bij AI, maar bij ons. Er is een doelgroep, een leerbehoefte, inhoudelijke expertise en vaak al een eerste richting. AI helpt om vanaf daar verder te denken.
Niet meteen vragen om het antwoord
Je kunt natuurlijk aan AI vragen: “Bedenk een werkvorm voor dit leerdoel.” En eerlijk is eerlijk, soms levert dat best iets bruikbaars op.
Maar interessanter wordt het wanneer je AI daadwerkelijk als gesprekspartner gebruikt.
We hebben deze leerdoelen en deze doelgroep. We denken nu aan scenario x, maar welke andere mogelijkheden zijn er?
Of:
Dit is ons concept. Bekijk het eens kritisch vanuit het perspectief van de deelnemer. Waar zou die kunnen afhaken?
En:
We willen deelnemers hier niet alleen informatie laten lezen maar zorgen dat er ook interactie inzit. Welke activiteit zou ervoor kunnen zorgen dat ze de inhoud direct op een speelse maar leerzame manier toepassen?
De eerste suggestie hoeft daarbij helemaal niet de oplossing te zijn. Sterker nog: regelmatig is dat ook niet zo. Maar een suggestie kan wel leiden tot een volgende gedachte, die weer leidt tot een nieuwe vraag.
En dát is precies wat je van een goede brainstorm wilt.
Hoe gebruiken onze onderwijskundigen dat?
We kunnen natuurlijk vertellen hoe dat volgens ons werkt. Interessanter is om het te vragen aan onze collega’s die AI daadwerkelijk gebruiken tijdens het ontwerpen.
Noortje: AI blijft altijd een hulpmiddel
‘Ik gebruik AI voor verschillende onderdelen van mijn werk. Een belangrijke toepassing is het ontwerpen van nieuwe leermaterialen. Vaak weet ik al wat mensen moeten leren en waar ik met een ontwerp naartoe wil. De uitdaging zit vooral in de vorm. Er zijn veel manieren om iets aan te bieden en AI gebruik ik dan als brainstorm- en sparringspartner om nieuwe werkvormen en interacties te verkennen.
Ook leg ik uitgewerkte ideeën regelmatig opnieuw aan AI voor met de vraag om kritisch mee te kijken. Waar zitten zwakke plekken? Wat is nog niet logisch? Waar kan een deelnemer afhaken? AI blijft daarbij voor mij altijd een hulpmiddel. Uiteindelijk bepaal ik zelf, vanuit mijn opleidingskundige kennis en kennis van de doelgroep, wat wel en niet goed werkt.
Daarnaast helpt AI mij om techniek en praktijk dichter bij elkaar te brengen. Bijvoorbeeld door ingewikkelde foutmeldingen in LMS’en begrijpelijker te maken of door technische exports om te zetten naar leesbare documenten. Andersom kan informatie uit een Word-document ook worden omgezet naar een formaat dat geschikt is voor import in een systeem.
Privacy is daarbij voor mij een belangrijke grens. Wat ik met mijn eigen informatie doe, is mijn eigen keuze. Maar gegevens van anderen zijn niet van mij om zomaar met AI te delen. Daarom zorg ik ervoor dat persoonsgegevens, gebruikersgegevens en andere herleidbare informatie nooit onnodig in beeld komen.’
Een goede sparringspartner neemt het gesprek niet over
AI maakt het makkelijker om een gedachte snel tegen te laten lezen. Je kunt doorvragen, een compleet andere richting onderzoeken en die ook weer zonder pardon weggooien.
En daarna bespreek je dat idee misschien alsnog met elkaar. Want uiteindelijk ontstaat een goede leeroplossing niet doordat iemand (mens óf AI) één briljant idee produceert. Het ontstaat door iteraties, ideeën te toetsen, verschillende expertises samen te brengen en steeds opnieuw te kijken naar wat past bij de doelgroep en het leerdoel.
AI voegt daar voor ons iets aan toe: een fijne gesprekspartner die altijd klaarstaat om het denkproces een extra zetje te geven.
